Redyard Kiplinq

İngilis yazıçısı, şairi və novellaçısı, ədəbiyyat üzrə ilk Nobel mükafatını almış Redyard Kiplinq daha çox "Cəngəlliklər kitabı" (The Jungle Book), "Kim" (Kim) və "Sonuncu nəğmə oxunuşu" (Recessional) kimi məşhur əsərləri ilə yaddaşlarda qalıb. "Cəngəlliklər kitabı" romanı əsasında çəkilmiş eyniadlı macəra filminin baş qəhrəmanı "Mauqli"ni isə uşaqdan-böyüyə tanımayan yoxdur. Onun "Kim" əsəri isə sözün əsl mənasında bir əsgərin həyatını ölümdən xilas edib. Belə ki, fransız əsgəri Mauris Amono gülləyə tuş gəlir və xoşbəxtlikdən güllə onun sol döş cibində olan "Kim" kitabını deşsə də, ürəyinə dəymir. Kitabın son 20 vərəqi əsgəri ölümdən xilas edir...

Hindistanın Bombey şəhərində dünyaya göz açan yazıçının adının qoyulması ilə bağlı maraqlı bir tarixcə də var. Belə ki, valideynləri Alisa və Lokvud Kiplinqlər İngiltərədəki Redyard gölünün yanında tanış olduqları üçün ilk görüş yerinin şərəfinə övladlarına Redyard adını veriblər.

Ekzotik mənzərələrlə zəngin olan Hindistanda keçən uşaqlıq illəri gələcək yazıçının ən xoşbəxt illəri olur. Amma 5 yaşı tamam olanda bacısı ilə birlikdə təhsil almaq üçün İngiltərəyə yola düşür. Altı il şəxsi pansionda yaşayır. Pansionun sahibəsi madam Roza onunla pis rəftar edir, tez-tez cəzalandırır. Madam Rozanın belə münasibəti Redyarda o qədər pis təsir edir ki, ömrünün sonunadək yuxusuzluqdan əziyyət çəkir.

Gənclik illərində jurnalist işləməyə başlayan yazıçının reportajları ilə yanaşı, asudə vaxtlarında yazdığı qısa hekayə və şeirləri də dərc olunur. Bu ərəfədə məhşurlaşan Kiplinq Londonda gənc amerikalı naşir Uolkott Beylstir ilə tanış olur. Onlar birlikdə "Naulakha" povesti üzərində işləyirlər. Lakin Beylstir yatalaq xəstəliyindən dünyasını dəyişir. Kiplinq onun bacısı Karolina ilə evlənir. Ailə həyatının ilk ayında Kiplinqin əmanət saxladığı bank müflisləşir. Onların pulu yalnız Karolinanın qohumlarının yaşadığı Vermont (ABŞ) şəhərinə gəlməyə kifayət edir. Gənc ailə dörd il burada yaşamalı olur.

Daha sonralar İngiltərənin Sasseks qraflığında ev alan yazıçı ömrünün sonunadək burada yaşayır. O, eyni zamanda siyasi fəaliyyətə də başlayır. Buna görə də onun ədəbi fəaliyyəti bir qədər zəifləyir. Yaradıcılığına təsir edən ən böyük səbəb isə əvvəlcə qızının, onun ardınca isə oğlunun vəfat etməsi olur. Bütün bunlar yazıçıya böyük zərbə vurur və o, daha əvvəlki kimi uğur qazana bilmir. Ömrünün son günlərini xora xəstəliyindən əziyyət çəkən yazıçı 70 yaşında dünyadan köçür.

Bu məlumat "Respublika" qəzetinin "Dahiləri bir də belə tanıyaq" rubrikasından götürülmüşdür.