Lui Paster

Fransız bioloqu, kimyaçı, əczaçı, müasir mikrobiologiya və immunologiyanın əsasını qoyan Lui Paster... "Möcüzələr yaradıcısı" kimi tanınan bu alim yaşadığı faciələr səbəbindən tibb elminə böyük töhfələr verib...

Pasterin atası dəri emalı ilə məşğul olub. Gələcəyin alimi hələ kiçik yaşlarında ikən portretlər çəkmək və məktəbdə Günəş saatı düzəltməklə (həmin saat bu gün də məktəbdə saxlanılır) hamını heyran etməyi bacarmışdı. Çox gənc yaşlarda  Strasburq Universitetinin professoru olan Paster  32 yaşında  Lui universitetin  təbiətşünaslıq-tarix fakültəsinin dekanı vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

Strasburq Universitetinin rektorunun qızı ilə ailə həyatı quran Pasterin bir-birinin ardınca 3 qız övladı dünyaya gəlsə də, onlar tif xəstəliyi səbəbindən yetkinlik yaşına çatmamış vəfat edirlər. Qızlarının  ölümündən sonra çox böyük sarsıntı keçirən alim mikrobiologiya elminə maraq göstərməyə başlayır. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, daha sonralar alimin bir qızı və bir oğlu dünyaya gəlir.

Quduzluğa qarşı vaksini kəşf edən və bakteriyaların bu xəstəliyi necə meydana gətirdiyinin izahını verən alim cansız materiyadan canlıların yaranmasının (abiogenez) mümkünlüyünü də tədqiq edib. Bəlkə də elə bu səbəbdən Paster heç vaxt  həkimlər tərəfindən sevilməyib. Təbiblər məsləhət görməsə də, o,  böyük bir risk edərək  hazırladığı vaksini  quduz itin 14 diş yarasına məruz qalmış 9 yaşlı İosef Meysterin üzərində ilk dəfə sınaqdan keçirmiş və nəticədə uşaq tamamilə sağalmışdır. Elə o gündən də  onun hazırladığı həmin vaksin  dünya miqyasında tətbiq edilməyə başlamışdır.

Paster zəhməti çox sevirdi. O, deyirdi ki, "dünyada hər şey zəhmətdən asılıdır". Lakin çox zəhmət çəksə də, həyatı boyu maddi sıxıntıdan əziyyət çəkən alim ailəsini  dostlarının köməkliyi sayəsində dolandırıb. Olduqca gərgin iş rejimində çalışan Paster 72 yaşında beyin insultu və sol tərəfinin iflic olması nəticəsində vəfat etmişdir. Onun məqbərəsi Paster İnstitutunun yeraltı qatındadır.

Bu məlumat "Respublika" qəzetinin "Dahiləri bir də belə tanıyaq" rubrikasından götürülmüşdür.