İmmanuel Kant

"İnsanlarla bir məqsəd kimi davranın, heç vaxt məqsəd üçün bir vasitə kimi deyil". Belə deyərdi tənqidi fəlsəfənin "atası", görkəmli alman filosofu İmmanuel Kant. Daha çox  həyat tərzində etdiyi son dərəcə dəqiqliyi ilə seçilən bu dahi şəxsiyyətin özünəməxsus gündəlik vərdişləri var idi. Belə ki, 12 yaşında keçirdiyi ağır bir xəstəlik səbəbindən həkimlərin ona ölüm diaqnozu qoyması gələcək filosofu həyatında bir sıra dəyişikliklər etməyə vadar etdi. Həyatının 40 ilini hər gün eyni saatda eyni şeyləri edərək keçirən bu dahi insan iradəsinin və düzgün həyat tərzinin hesabına heç bir tibbi yardıma ehtiyac duymadan  80 yaşına qədər sağlam  ömür sürüb. Yuxu, istirahət, iş rejiminə o qədər dəqiq əməl edib ki, hətta qonşuları onun gəzməyə belə günün hansı saatı və dəqiqəsində çıxdığını bildikləri üçün saatlarını  ona uyğun düzəldirmişlər. Lakin bütün bunlara baxmayaraq,  tütünə olan asılılığına qalib gələ bilməmişdi dahi şəxsiyyət. Bir çox filosoflar kimi onun da həyatında gündəlik "dəstək" kimi zərərli də olsa siqaret mühüm rol oynayıb. Lakin onun  bu asılılığının səbəbi bəzilərindəki kimi nə pul çatışmazlığı, nə də qarşılıqsız sevgi idi. Bunu sadəcə yaradıcılığında ilham pərisi hesab edirdi.

Hər səhər saat 5-də qulluqçusu Martin Lampe tərəfindən oyandırılan Kanta  tezdən oyanmaq   çox çətin olsa da, heç vaxt  gec durmadığı üçün özü ilə qürur duyurdu. Oyandıqdan sonra isə hər gün təzə dəmlənmiş  çox da tünd olmayan bir və ya iki fincan çay içməyi sevən  filosof, eyni zamanda qəlyan çəkməkdən də xüsusi bir zövq alırmış.  Nahar yeməyi zamanı elə bir gün  olmazmış ki,  Kantın evi qonaq-qarasız olsun. Axşamlar isə otağının pəncərəsindən çox aydın görünən kafedral binaya baxmaqdan heç bezməzmiş.

Həyatı boyu heç vaxt evlənməyən Kant iki dəfə evliliyə qərar versə də, sonradan fikrini dəyişdirmişdi. Deyilənlərə görə, elə bu səbəbdən də, həyatındakı qadınlar tərəfindən tərk edilmişdi.

Bu məlumat "Respublika" qəzetinin "Dahiləri bir də belə tanıyaq" rubrkasından götürülmüşdür.