Frans Peter Şubert

Frans Peter Şubert. Kasıb ailənin övladı... Yaşadığı müddətdə heç vaxt məşhurlaşmayan, ömrü boyu maddi sıxıntıdan əziyyət çəkən və tüfeyli həyat tərzi keçirən sənətkar...

Vyanada dünyaya göz açan Şubert musiqisi və humanistliyi ilə insanların qəlbini fəth etməyi bacarmışdı. Çex əsilli atası Frans Teodor kilsə məktəbində sayılıb-seçilən müəllim, eyni zamanda həvəskar musiqiçi, vyanalı anası Elizabet Vitz isə dəmirçi qızı idi. Evdar qadın olan Elizabetin dünyaya gətirdiyi on dörd uşaqdan doqquzu bir yaşına çatmadan ölmüş, geridə isə Fransla birlikdə beş qardaşı qalmışdı.

Peterin qeyri-adi istedadı atasının diqqətini hələ uşaqlıqdan çəkmişdi. Əsərlərində inanılmaz melodiya zənginliyi olan Şubert ilk musiqisini 13 yaşında bəstələmişdi. Onun çox gözəl səsi var idi. Piter Lişental xorunun şefi Mixael Holzerden piano və orqan dərsləri alırdı. Lişental xorunun ilk soprano səsli solisti olaraq qısa müddətdə məşhurlaşmışdı.

Şubertin çox dostu var idi. Vyananın arxa küçələrindəki pivəxanalar, evlərin damı onların görüş yeri idi. Yığıncaqları çox əyləncəli keçirdi - oyunlar oynanır, rəqs edilir, müzakirələr aparılırdı. Amma ən vacibi və maraqlısı Şubertin ən sonuncu bəstəsini dostları üçün ifa edərək onları məst etməsi idi. Şairlər, filosoflar, rəssamlar, siyasətçilər, saray işçiləri, aktyorlar, müğənnilərin qatıldığı bu tədbirlər "Schubertiade" adlanırdı. Bu toplantılarda keçirdiyi vaxt onun ən xoşbəxt zamanları idi.

Bəstəkarı maddi və mənəvi cəhətdən dəstəkləyən yaxın dostları olmasına baxmayaraq, yaşadığı müddətdə heç bir zaman musiqisi məşhurlaşmayıb. Maddi cəhətdən hər zaman ailəsindən və dostlarından asılı olub. Şubertin əsərləri ancaq ölümündən sonra şöhrət qazanıb.

Hər səhər erkəndən oyanan bəstəkar ən azı günortaya qədər çalışırdı. Sonra isə dostları ilə görüşürdü. Onun bu cür həyat tərzini heyranı olduğu Bethovendən öyrəndiyi güman edilir.

Heç bir zaman evlənməyən və pozğun qadınlarla səfil həyat tərzi keçirən Şubert sonralar onu ölümə götürəcək utancverici bir xəstəliyə yaxalanır. Həkimi ona ciddi və sağlam həyat sürməsini məsləhət görür. Bu səbəbdən də sonralar Vyananın lüks məhəlləsində yaşayan qardaşının yanına köçür.

Lakin artıq hər şey üçün gec idi. Bir neçə dəfə müalicə olunmasına, bəzən yaxşılaşmasına baxmayaraq, vəziyyəti getdikcə pisləşirdi. Amma xəstəliyi onun işləməsinə mane ola bilmir və o, var gücü ilə gözəl bəstələr yaratmağa davam edirdi.

Lakin amansız həyat buna çox izin vermədi.

31 yaşlı bəstəkar həyatla əbədi olaraq vidalaşdı. Vəsiyyətinə uyğun olaraq isə o, bütün ömrü boyu pərəstiş etdiyi Bethovenin yanında dəfn edildi...

Bu məlumat "Respublika" qəzetinin "Dahiləri bir də belə tanıyaq" rubrikasından götürülmüşdür.