Feliks Mendelson Bartoldi

Yakob Lüdviq Feliks Mendelson Bartoldi - məşhur alman musiqiçisi, pianoçusu, orqan ifaçısı və orkestr şefi... Nikah mərasimlərinin marşını bəstələyən bu adamı yəqin ki,  tanımayan çətin tapılar. Onun məşhur "Mendelson marşı"  uzun illərdən bəri demək olar ki, dünyanın bütün ölkələrində nikaha girənlərin "xeyir-duaçısıdır". Həmçinin tanınmış bəstəkar Baxı həyata qaytaran  insan kimi də yaddaşlarda qalan  Mendelson "XIX əsrin Motsartı" hesab  edilir.

Aristokrat ailənin dörd uşağından üçüncüsü olan  Mendelsonun  Atası Abraham Mendelson varlı bank işçisi, babası Moses Mendelson isə yəhudi dindar və filosof idi. Babası mühafizəkar olsa da Mendelsonun ailəsi Hamburqdan Berlinə köçdükləri müddətdə musəvilikdən protestantlığa keçib. Eyni zamanda Bartholdi soyadını götürüb. Amma Feliks bu dəyişikliyə qarşı çıxıb və Mendelson soyadını istifadə etməyə davam edib. Protestantlığı qəbul etsə də, yəhudi keçmişindən qürur duyub.

Atasının sərt qaydaları ilə böyüyən bəstəkar, olduqca utancaq və özünə qapanan biri  olub. Hər zaman atasından çəkinən Feliks,  uzun illər sonra dostuna yazdığı məktubunda belə deyib: "O, mənim təkcə atam deyil, həm də sənət və həyat müəllimimdir".

Bəstəkarı məşhurlaşdıran  "Toy marşı"nın maraqlı bir tarixçəsi var. Belə ki,  ilk dəfə  Avstriya və Böyük Britaniya şahzadələrinin toyunda səsləndirilən və  toyların vazkeçilməz atributuna çevrilən "Toy marşı" əslində,  Şekspirin "Yay gecəsində yuxu" əsəri üçün yazılıb və həmin vaxt populyarlıq qazanmayıb. Lakin 15 ildən sonra baş verən hadisə marşın taleyində həlledici rol oynayıb. Musiqi müşayiətinə çox ciddi yanaşan ingilis şahzadəsi Viktoriya Adelgeyd, Avstriya  şahzadəsi IV Vilhelmlə toyunda  bu marşın səsləndirilməsini istəyib. Kilsədən çıxan gəncləri "Yay gecəsində yuxu"   əsərindən "Toy marşı" müşayiət edib. Beləcə, həmin vaxtdan bu günə kimi Mendelsonun musiqisi ən populyar toy marşına çevrilib.

Feliks çox gənc yaşlarından  həmin dövrə qədər unudulmuş bəstəkar Baxın əsərlərini araşdırmağa başlamışdı. Hələ 13 yaşında ikən doğum günü hədiyyəsi olaraq İohan Sebastyan Baxın ailəsindən "Matthaus Passionu"nun ("Əziz Matta") notlarını istəyən və bu əsər üzərində çalışan sənətkar gələcəkdə "Baxı yenidən həyata qaytaran adam" kimi tanınırdı. O, müəllimi Zalterin etirazlarına baxmayaraq, bu yolda çalışmağa davam edir. Berlində Baxın əsərlərini səsləndirdiyi uğurlu konsertlərdən sonra Avropa musiqisini tanıtmaq üçün atasının dəstəyi ilə 3 illik Avropa turuna çıxır.

Lakin sonralar atasının qəfil ölümü Feliksi depressiyaya salır. Həyat yoldaşı Cecile Jeanrenaudın sayəsində  yenidən yaradıcılıq həyatına geri dönsə də, musiqiyə  çox da marağı olmayan bu qadın  bəstəkarın araşdırmalarla dolu həyatına pis təsir edir. Ən çox sevdiyi  bacısının ölüm xəbərini eşitdikdən sonra isə  yaşamaq istəyini itirən sənətkar  beyin sarsıntısı keçirərək qismən iflic olur. 38 yaşında insult səbəbindən vəfat edən bəstəkar  bacısı Fanninin yanında dəfn edilir.

Bu məlumat "Respublika" qəzetinin "Dahiləri bir də belə tanıyaq" rubrikasından götürülmüşdür.