Conatan Svift

XVIII əsrin görkəmli ingilis yazıçısı və satira ustası Conatan Svift... Daha çox "Qulliverin səyahəti" əsərləri ilə məşhurlaşan bu yazıçı ağır, əzablarla dolu bir həyat yolu keçirmişdir. Yaşadığı cəmiyyətin haqsızlıqlarını, eybəcərliklərini öz əsərlərində əks etdirmiş, ömrü boyu onlara qarşı mübarizə aparmışdır...

İrlandiyanın Dublin şəhərində pastor ailəsində anadan olan yazıçı hələ dünyaya gəlməmiş atasını itirmiş, yaxın qohumu Qodvinin himayəsində böyüyüb boya-başa çatmışdır. Atasının yolunu davam etdirərək dini təhsil alan gələcəyin yazıçısı bir neçə il ruhani işləmiş, daha sonra isə Dublin kilsəsinə rahib təyin edilmişdir.

Sonralar Conatan siyasi fəaliyyətlə də məşğul olmuşdur. Ədəbi fəaliyyətə də məhz İngiltərədə cərəyan edən ictimai-siyasi hadisələrə dair pamfletlərlə başlamışdır. İngilis əsilli olmasına baxmayaraq, Svift sadə irlandiyalıların hüquqlarını cidd-cəhdlə qorumuş, onların dərin hörmətini qazanmışdır. Müqəddəs Patrik Kilsəsinin dekanı seçilən yazıçı təxminən həmin vaxtlarda özünün məşhur əsəri olan "Qulliverin səyahəti" romanını yazmağa başlayır. Svift bu romanı düz 10 ilə bitirə bilir.

Maraqlıdır ki, məhz Conatan Svift "liliput" və "yahoo" (yahuu) sözünü tapıb və "Qulliverin səyahəti" romanına daxil edib. Ən maraqlısı isə odur ki, müəllif bu romanda bir əsr sonra kəşf ediləcək Mars planetinin peykləri haqqında da məlumat verib.

Svift 32 yaşındaykən "Qoca Svift üçün nəsihətlər və qaydalar"dan ibarət siyahı tərtib edibmiş. Yazıçının ölümündən sonra ortaya çıxan bəzi sənədlər arasından tapılan həmin siyahı gənc Sviftin yaşlı Sviftə yazdığı nəsihətlərindən ibarət imiş.

Deyilənə görə, yazıçı Alzheymer xəstəliyindən əziyyət çəkib. Ətrafındakı insanları tanıya bilməyən Svift onların nitqini anlamaqda çətinliklə üzləşirmiş.

Sonralar xəstəliyi daha da kəskinləşən yazıçı iflic olur. Özünü idarə və özünə qulluq edə bilməyən Svifti yaxın qohumunun himayəsinə verirlər. Qısa müddət sonra isə yazıçı 77 yaşında vəfat edir. Sağlığında hədsiz dərəcədə populyar olan əsərlərindən, o cümlədən "Qulliverin səyahəti"ndən çoxlu pul qazanan yazıçı var-dövlətinin bir hissəsini ruhi xəstəxana tikilməsinə xərclənməsini vəsiyyət edir...

Bu məlumat "Respublika" qəzetinin "Dahiləri bir də belə tanıyaq" rubrikasından götürülmüşdür.