Blez Paskal

"Ey həyat, ölümə minnətdar ol! Səni ona görə sevirəm". Belə deyərdi dahi mütəfəkkir. İlk hesablama maşınının ixtiraçısı, hidrostatikanın yaradıcısı Blez Paskal özünü aldatmadan yaşamağa inanırdı. Daim gerçəkliyin və əbədiyyətin sirli mahiyyəti üzərində çılğın-gərgin ideya axtarışları Paskalı varlığındakı uçurumların qırağınadək gətirib çıxartdı...

Həyatı boyu  xəstəliklər "siyahısından" əziyyət çəkən Paskal beyin xərçəngindən tutmuş onurğa problemlərinə qədər yaşamışdı. Müasirləri  Paskalın 37 yaşında ikən həyat görmüş qocaya bənzədiyini deyirdilər.  Xüsusilə uşaqlıqdan sağlamlığı fiziki zəifliklə xarakterizə olunan Paskalın iki yaşından  bağırsaq xəstəlikləri, əzələ atrofiyasına səbəb olan xəstəliklərə düçar olması, illər keçdikcə onda qəribə fobiyalar və depressiyalara yol açdı.

Alimin həyatında bir neçə dəfə onun ruhunu silkələyən möcüzələr baş verib. Məsələn, bir dəfə Parisdə körpüdən keçərkən Paskalın mindiyi kareta qəzaya uğrayır. Atlar Sena çayına yuvarlanır, sanki möcüzə nəticəsində qoşqu qayışları qırılır. Karetanın batmaq təhlükəsi sovuşur. Bu hadisə Paskalı  o qədər sarsıdır ki, dərin mənəvi böhranlar keçirən dahi birdəfəlik dinə üz tutur. Pol-Royalda tənhalığa çəkilib yalnız yazıçılıq fəaliyyətilə məşğul olmağa başlayır. Lakin Paskal dini ənənəvi qavramda qəbul etmir. Onun özünü, ehkamlarını da sorğu-suala çəkir, "Əsl din böyüklüyü və heçliyi aşkara çıxarmalıdır" - yorumuna gəlir.

Paskalın həyatında yeganə sevgi elm idi. Asket həyat tərzinə sadiq olan Paskal ömrünün sonunadək heç bir qadınla münasibət qurmayıb. Ona görə də, böyük alimin nəslindən söhbət gedə bilməz.

Eyni müddətdə bir neçə xəstəlikdən  əziyyət çəkən 39 yaşlı dahinin ölüm səbəbi də bəlli deyil.

Bu məlumat "Respublika" qəzetinin "Dahiləri bir də belə tanıyaq" rubrkasından götürülmüşdür.